”Zwierzęta zodiaku w kulturze Japonii”

Magdalena Tomaszewska-Bolałek znana jest na rynku japonistycznym m. in. z takich pozycji jak „Japońskie słodycze” czy „Tradycje kulinarne Japonii”. Jej zainteresowania nie ograniczają się jednak wyłącznie do kultury żywieniowej. W swoim dorobku posiada także książkę „Zwierzęta zodiaku w kulturze Japonii”, którą dzięki uprzejmości wydawnictwa Hanami możemy zrecenzować.

Biorąc pod uwagę fakt, że Europę i Azję dzielą tysiące kilometrów, a społeczności zamieszkujące w przeszłości te regiony niemal nie miały ze sobą styczności, można by się spodziewać, że nic nas nie łączy. Jednak jeżeli przyjrzymy się różnym, wydawałoby się zupełnie odmiennym, kulturom, znajdziemy wiele wspólnych punktów. Od zarania dziejów ludzie czy to w Europie, w Azji, czy też w Ameryce z ciekawością spoglądali w niebo. Niezależnie od szerokości geograficznej ludzie czcili Słońce i Księżyc, a w gwiazdach widzieli swych przodków lub mitycznych bohaterów. Fascynacja nocnym nieboskłonem przeistoczyła się wkrótce w jedną z najstarszych dziś nauk, a mianowicie astronomię. W starożytności nie rozróżniano naukowej astronomii od wróżbiarskiej astrologii i to prawdopodobnie stało się przyczyną tak mocno zakorzenionego w wielu kulturach przekonania o wpływie ciał niebieskich na życie człowieka. Chociaż europejski horoskop i znaki zodiaku różnią się zasadniczo od swojego chińskiego odpowiednika, oba przedstawiają identyczne założenie, że data urodzenia definiuje naszą naturę, charakter.

Chiny od wieków grały dominującą rolę na kontynencie azjatyckim, eksportując nie tylko swoje wpływy militarno-polityczne, ale też kulturowe i religijne. Tak też stało się z kalendarzem i astronomią chińską, które do dziś mają silne odzwierciedlenie w kulturze japońskiej. Jak pisze autorka: „Zodiak chiński, a także wyobrażenia zwierzęce, które przybyły wraz z nim na Archipelag Japoński około VII wieku n.e. wywarły duży wpływ na kształtowanie się w tym kraju kultury i sztuki, a także języka, o czym świadczą liczne zabytki piśmiennictwa”. „Zwierzęta zodiaku w kulturze Japonii” zawierają sporo odniesień do każdej z tych dziedzin.

Główną część książki stanowi opis każdego znaku zodiaku, jednak autorka nie ogranicza się do lakonicznych notek. Zamiast tego otrzymujemy sporo informacji na temat znaczenia każdego ze słów, wyobrażeń zwierząt w sztuce czy ich obecności w najróżniejszych opowieściach. Na koniec każdego rozdziału czytelnik dowie się jakie cechy posiadają osoby urodzone pod konkretnym znakiem, zaś dla zainteresowanych językiem japońskim są także przysłowia japońskie, w których pojawiają się odniesienia do zodiakalnych zwierząt. Nie każdemu znakowi poświęcono jednak tyle samo miejsca. Podczas gdy na smoka przypadło 20 stron, tak na owcę przypadają trzy. Najwidoczniej sami Japończycy traktują to zwierzę po macoszemu.

Książkę wzbogacają ilustracje przedstawiające rzeźby, talizmany i posągi. Znajdziemy w niej także przejrzyste i przydatne tabele, które pomagają szybko zorientować się w japońskim zodiaku czy miesiącach, godzinach i kierunkach geograficznych, które przypisane są poszczególnym znakom. Zainteresowani bez problemu dowiedzą się, jakie zwierzę patronuje konkretnym latom. Warto bowiem nadmienić, że w japońskim zodiaku – a tym samym chińskim – symbole przypisane są nie do miesięcy, a lat.

Niestety nie można pominąć sporej liczby literówek (słowo „przybydków” pojawia się nader często). W dwóch miejscach trafiłem też na błędną transliterację (np. kodom owa zamiast kodomo wa). Nie jest to jednak coś, co może zupełnie zniechęcić do czytania i przyćmić wartość tej pozycji. Na pewno jest to najlepsze kompendium wiedzy na temat japońskiego zodiaku w języku polskim. Treściwe, w poręcznym formacie, doskonałe na kilkugodzinne posiedzenie w domu czy jako lektura na podróż, a w taki sposób właśnie mnie towarzyszyła.

Marcin Siudak

hanami_zodiak

Informacje o książce
Tytuł: Zwierzęta zodiaku w kulturze Japonii
Autor: Magdalena Tomaszewska-Bolałek
Wydawca: Hanami
Liczba stron: 200
Miejsce i data wydania: Warszawa, 2007 rok
ISBN: 978-83-60740-01-9

Przypominamy także o konkursie, który możemy przeprowadzić dzięki Wydawnictwu Hanami!
Pytanie konkursowe pojawi się na fanpage’u Nasza Japonia na Facebooku dziś o godzinie 19, zaś osoba, która udzieli pierwszej poprawnej odpowiedzi udzielonej w komentarzu do TEJ recenzji otrzyma egzemplarz książki „Zwierzęta zodiaku w kulturze Japonii”!

Share Button

8 Comments

  1. Katia Sierpień 3, 2013 5:02 pm  Odpowiedz

    Kogut, metal

  2. CJacob Sierpień 3, 2013 5:02 pm  Odpowiedz

    Kogut ;)

  3. Ola Sierpień 3, 2013 5:02 pm  Odpowiedz

    Wodny wąż:)?

  4. Rafał Niemczak Sierpień 3, 2013 5:03 pm  Odpowiedz

    Woda!

  5. Andżelika Pyziak Sierpień 3, 2013 5:03 pm  Odpowiedz

    Kogut, woda

    • Marcin Siudak Sierpień 3, 2013 5:06 pm  Odpowiedz

      Brawo dla Andżeliki^^
      Proszę o podanie danych do wysyłki nagrody na adres kontakt@naszajaponia.pl

      Dziękujemy Wszystkim za odpowiedzi i zapraszamy na konkurs za tydzień!

  6. Rafał Niemczak Sierpień 3, 2013 5:04 pm  Odpowiedz

    Sic… zapomniałem napisać znak. Kogut :c

  7. Anna Sierpień 3, 2013 5:04 pm  Odpowiedz

    Obecnie panujący cesarz Japonii urodzony jest w roku Wodnego Koguta.

Leave a comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *